Năm ngoái, tôi đứng trước một bức tường phào chỉ đã hoàn thiện trị giá gần 200 triệu đồng, nhận ra mình đã đặt sai vị trí của một chi tiết hoa văn chỉ 3 cm, nhưng để sửa nó, chúng tôi phải đục bỏ và làm lại toàn bộ mảng tường dài 4 mét. Khi đó, tôi thấy mình thật ngốc. Điều buồn cười là bản vẽ trên giấy trông rất đẹp, nhưng thực tế một trời một vực. Sau lần đó, tôi bắt đầu ghi nhật ký công trường một cách nghiêm túc, và hiểu được rằng thiết kế 2D cũng chỉ là một phần chứ chưa bao giờ là toàn bộ. Khi tôi bắt đầu thi công thi công nội thất biệt thự tân cổ điển, việc đầu tiên không phải là đo đạc trên giấy mà là kiểm tra thực địa bằng các dụng cụ đo thủ công. Có lần tôi gặp một bức tường bị cong nhẹ lệch nhau khoảng 1 cm, nhưng khi thi công phào chỉ, nó biến thành sai số lớn thành một vết lõm thấy rõ. Biện pháp tôi dùng chính là căng dây mực chuẩn cho cả mảng tường đó và điều chỉnh lớp vữa trước khi gắn bất cứ chi tiết nào được dán lên.
Bản vẽ đẹp chỉ là bức tranh, thực tế là một cơ thể sống
Tôi phải mất ba năm để nhận ra một điều đơn giản: thiết kế nội thất chỉ phản ánh được chừng 70% những gì thực tế sẽ diễn ra. Tôi nhớ có một công trình ở vùng ven thành phố, nơi kiến trúc sư thiết kế những đường phào chỉ mỏng theo tỉ lệ vàng. Trong bản vẽ, chúng rất thanh thoát. Nhưng khi đưa lên tường thật, độ dày lớp vữa ở chân tường chỉ dày 2 cm làm đường phào trở nên thô kệch. Lúc đầu khách không phàn nàn, nhưng tôi nhìn thấy thái độ của họ khi kiểm tra không được vui vẻ gì. Vậy là tôi cho dừng thi công khi mới làm được một phần để kiểm tra lại mọi thứ và rồi chúng tôi buộc phải đục đi một mảng dài 3 mét. Từ khi đó, tôi bắt buộc đội phải căng dây cho từng đoạn tường trước khi xác định tỉ lệ phào chỉ. Nhiều đồng nghiệp bảo tôi chậm, nhưng tôi hiểu rằng nếu bỏ qua bước này, chúng tôi sẽ sửa đi sửa lại cho những lần làm lại.
Chi tiết hoa văn tưởng như trang trí lại là khung xương của cả công trình
Hoa văn, phào chỉ, lá sắt thường bị coi là phần trang trí cuối cùng, thế nhưng với tôi, chúng giống như khung chịu lực giữ cho toàn bộ công trình đứng vững. Có một dự án đầu tiên tôi thi công một căn biệt thự tại Thảo Điền. Tôi quên mất việc kiểm tra chỗ đi dây điện trong tường và vị trí các chi tiết phào. Hậu quả là khi đội thợ khoan để gắn phào, mũi khoan chạm đúng ống điện, gây chập toàn bộ hệ thống. Chưa kể phần tường bị hỏng phải đục ra để nối lại dây. Mất đúng một tuần để vá lại tường, làm lại phào và hoàn thiện bề mặt. Sau vụ đó, tôi áp dụng một nguyên tắc nghiêm ngặt: vẽ lại sơ đồ mặt bằng trước khi bắt tay thi công, ghi rõ vị trí hệ thống điện, đường nước, miệng gió máy lạnh và tất cả các chi tiết âm tường. Tiếp theo mới bố trí cho từng nhánh hoa, từng lá sắt theo trục đối xứng của mỗi cụm chi tiết. Đúng là tốn thêm thời gian, nhưng kể từ đó, tôi chấm dứt hoàn toàn tình trạng chồng chéo giữa kết cấu và trang trí.
Làm lại không phải là thất bại, mà là cách để tôn trọng từng milimet
Tôi gặp một tình huống một khách hàng yêu cầu sửa một mảng phào chỉ chênh lệch có 5 mm. Đội thợ của tôi lúc đó đều bảo khách khó tính. Nhưng tôi hiểu điều mà anh em chưa nhìn thấy: với phong cách tân cổ điển, tính đối xứng là trên hết, chỉ cần lệch vài mm thì mắt thường sẽ nhận ra. Vậy là tôi yêu cầu đục bỏ toàn bộ chi tiết đó, cho dù nó đã sơn phủ và sơn phủ bóng. Chiều hôm đấy, không khí công trường nặng nề, nhưng tôi tin mình làm đúng. Khi làm lại, tôi yêu cầu đội dùng thước laser để kiểm tra từng mốc và ghép chi tiết mới lên khớp hoàn hảo với bên còn lại. Sau lần đó, tôi đặt ra một quy trình nghiệm thu theo từng cụm nhỏ trước khi gắn lên công trình. thiết kế thi công biệt thự ví dụ trần thạch cao, chúng tôi ráp thử hết các chi tiết dưới sàn nhà trước khi đưa lên trần. Cách làm đó tốn thêm khoảng 20% thời gian cho mỗi chi tiết, nhưng giảm được 80% rủi ro phải làm lại. Tôi có thống kê trong cuốn nhật ký riêng những dự án làm theo cách đó chỉ tốn trung bình 2 ngày để sửa trong khi các công trình khác là 12 ngày. Con số tự nó nói lên tất cả.
Khi khách hàng chạm tay vào tường, họ hiểu vì sao chúng tôi chậm
Mới tuần rồi, chủ một căn biệt thự gọi từ công trình tôi hoàn thiện năm trước. Anh ấy bảo tôi một câu: “Cứ mỗi lần bước qua phòng khách, tôi lại đưa tay lên vuốt mảng phào ở cạnh cửa sổ”. Nghe câu đó, tôi cười khẽ vì tôi nhận ra chúng tôi đã thành công. Cảm giác mượt mà của bề mặt không phải tự nhiên mà có, nó đến từ năm lớp sơn lót, từng lớp được chà kỹ bằng giấy nhám và rà soát bằng đèn chiếu. Những chỗ ráp của phào chỉ được xử lý bằng keo chuyên dụng rồi mới trét bột và sơn phủ, nên nhìn liền mạch như một khối đúc nguyên vẹn. Tôi vẫn nhớ buổi bàn giao đầu tiên của căn biệt thự đó. Chủ nhà chỉ mới xem bản vẽ và hỏi “bao giờ xong”, nhưng khi dẫn họ đi tham quan công trường, lúc họ đứng giữa phòng nhìn trần, đưa tay chạm các đường phào, tôi nhận thấy họ thả lỏng hẳn, gương mặt họ dịu lại, hết vẻ sốt ruột. Tôi học được cách tổ chức cho khách hàng đến xem ở mỗi giai đoạn thay vì để họ chờ đến lúc xong. Lần đầu là khi dựng khung trần, lần hai khi hoàn thiện phào, lần cuối là khi sơn và lau bóng. Mỗi lượt họ ghé thăm, tôi giải thích vì sao phải làm thế này, vì sao cần thêm ba ngày cho lớp sơn thay vì làm một lớp cho nhanh. Rồi đến khi bàn giao, khách chẳng còn hỏi bao giờ xong mà chỉ lang thang khắp nhà miết tay lên tường, lên cột, vừa gật vừa cười. Khi ấy tôi hiểu rằng việc làm chậm rãi của chúng tôi rất xứng đáng.