Hôm đó, tôi đang đứng ở công trường biệt thự 350m2 ở Quận 2, tay cầm chặt cốc cà phê đá, nhìn anh thợ mộc 15 năm nghề và chú thợ đá gần 20 năm tuổi nghề cãi vã với nhau chỉ vì một cái khe hở 3mm nằm giữa tấm ốp đá marble và bộ khung bằng gỗ óc chó. Không ai chịu lùi bước, còn tôi thì ngộ ra mình đã lãng phí 3 tuần chỉ vì bản vẽ quá chi tiết quá mức, mà lãng quên chuyện phối hợp giữa các đội thi công. Khi bắt tay vào #keyword#, tôi nhận ra điều này còn quan trọng hơn cả việc chọn nguyên vật liệu.
Bản vẽ càng chi tiết, công trường càng hỗn loạn
Nói thẳng ra, tôi từng hãnh diện lắm khi có bản vẽ chi tiết 34 trang dành riêng cho phòng khách của một ngôi biệt thự tân cổ điển. Mỗi đường phào chỉ, mỗi mạch đá, mỗi chi tiết góc khung gỗ tôi đều ghi chú tỉ mỉ từng milimet. Vậy mà, khi thi công thực tế, các đội thợ không bao giờ xem bản vẽ của đội khác. Thợ mộc vẫn cứ làm theo bản vẽ của mình, thợ đá thì lại ốp theo số đo mà họ tự đo. Kết quả là công trình bị kéo dài tới 4 tháng so với dự định ban đầu. Tôi nghiền ngẫm về chuyện này và nhận ra một điều: 70% số vấn đề phát sinh tại công trường tân cổ điển không xuất phát từ kỹ thuật đơn lẻ của từng đội mà bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ giữa các đội. Điều buồn cười là bản vẽ càng kỹ càng bao nhiêu, thợ càng chẳng thèm đọc bấy nhiêu, vì họ nghĩ mình đã biết hết rồi.
Tôi đã đứng giữa anh thợ mộc và chú thợ đá như thế nào
Trận cãi vã hôm đó thật ra chỉ khởi nguồn từ một chuyện cực kỳ nhỏ: anh thợ mộc có ý định đóng đinh vào tường đá nhằm giữ khung gỗ, còn chú thợ đá thì nhất quyết không cho vì ngại làm nứt marble. Tôi đứng nhìn nghe họ cãi nhau gần 20 phút mà chẳng ai chịu nghe ai. Rốt cuộc, tôi phải ngồi xuống, cầm thước kẹp đo lại cái khe hở, và tìm ra nguyên nhân thực sự: khung gỗ chẳng được gia công ở xưởng mà bị cắt ngay tại công trường, nên sai số lên đến 5mm. Nghe xong tôi chỉ biết lắc đầu. Thứ tôi học được là chúng tôi phải quy định rõ ai làm trước, ai làm sau, và phần thiết kế chi tiết giao thoa giữa gỗ và đá phải được tính toán trước, không thể để tới công trường rồi mới lo liệu. Tôi từng nghĩ mình đã chuẩn bị kỹ, nhưng sự thật là tôi mới chỉ lo phần nổi của tảng băng chìm.
Lịch thi công kiểu 'ai nhanh thì làm' - sai lầm chết người
Điều làm tôi đau đầu nhất trong nghề này không phải là vật liệu mà chính là lịch thi công. Có một lần, đội điện thi công sớm hơn dự kiến, đục tường thoải mái trước khi đội đá ốp xong, làm cả mảng mạch đá bị lệch không thể sửa được nếu không phá đi làm lại. Trong nội thất tân cổ điển, thứ tự làm việc càng khắt khe hơn so với phong cách hiện đại rất nhiều, bởi tính liên tục của hoa văn, phào chỉ cần sự chuẩn xác tuyệt đối từng ly. Sau vụ đó, tôi lập ngay một bảng tiến độ tỉ mỉ theo từng khu vực, quy định 'giấy thông hành' giữa các đội, cùng với quy tắc 'không ai được tự ý vượt mặt'. Nghe có vẻ hơi quan liêu nhưng chính nó cứu tôi nhiều phen. Đội điện phàn nàn tôi gây khó dễ cho họ, nhưng tới lúc họ nhìn thấy kết quả thì lại phải thừa nhận tôi đã đúng.
Buổi họp giao ban 15 phút thay đổi mọi thứ
Cách tôi giải quyết nghe thì dễ vô cùng nhưng hiệu quả bất ngờ: buổi họp ngắn 15 phút mỗi sáng thứ Hai với đại diện từng đội thợ. thi công nội thất biệt thự hiện đại tôi không bàn chuyện kỹ thuật quá sâu, cũng chỉ là ngồi lại, nhìn nhau, nói ra những vướng mắc ở tuần tới. Ví dụ có lần, đội sơn thấy phào chỉ không khớp màu với mẫu thì báo sớm 2 tuần, thay vì đợi đến lúc sơn mới tá hỏa. Chỉ riêng chi tiết đó giúp chúng tôi tiết kiệm được cả tuần thời gian và một khoản chi phí vật tư mới. Tôi tính toán rồi, chi phí cho việc phối hợp tốt chỉ chiếm 1,2% tổng chi phí, nhưng giúp chúng tôi giảm 30% thời gian thi công và gần như loại bỏ chi phí phá làm lại. Đứng giữa công trường nhìn các đội thợ phối hợp nhịp nhàng, tôi chợt nhớ lại cái ngày cãi nhau vì 3mm. Kỹ thuật thì có thể học trong sách vở, nhưng nghệ thuật điều phối con người thì phải học từ công trường. Dù thợ có giỏi thế nào mà không ai chịu hợp tác với ai, thì công trình vẫn cứ dang dở. Bạn từng gặp tình cảnh này với các đội thợ của mình thì sẽ làm gì?